Home / Văn 12 / Bình giảng bài thơ “Tỏ lòng” (Thuật hoài) của Phạm Ngũ Lão

Bình giảng bài thơ “Tỏ lòng” (Thuật hoài) của Phạm Ngũ Lão

Bình giảng bài thơ “Tỏ lòng” (Thuật hoài) của Phạm Ngũ Lão.

Bài làm

Phạm Ngũ Lão (1255-1320), người làng Phù ủng, huyện Đường Hào, là gia khách, sau là con rể của Trần Quốc Tuấn. Tác phẩm còn lại là 2 bài thơ Thuật hoài và Vãn Thượng tướng quốc công Hưng Đạo Đại Vương. Bài thơ nói về chí làm trai được viết với bút pháp ước lệ đó chính là “Thuật hoài”

“Hoành sóc giang sơn tháp kỉ thu

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu”

“Hoành sóc” theo như chú thích chính là cầm ngang ngọn giáo, ở trong tư thế tĩnh. “Múa giáo” thể hiện sự khéo léo, mạnh mẽ. Như vậy bản dịch có phần mất đi cứng rắn của người tráng sĩ. Hình tượng người lính trong bài thơ mang tư thế hiên ngang, dũng cảm, mang tầm vóc của vũ trụ. Hình tượng người lính hiện lên mang đậm chí khí anh hùng.

to-long-thuat-hoai
Tỏ lòng (Thuật hoài) – Phạm Ngũ Lão

Sức mạnh của tam quân được so sánh với khí thôn ngưu/nốt trôi trâu. Phép so sánh này đã giúp người đọc hình dung được sức mạnh cũng như khí thế của quân đội nhà Trần. Hai câu thơ đã hòa quyện vào nhau với hình ảnh so sánh độc đáo lột tả hình ảnh người tráng sĩ cũng như sức mạnh của quân đội nhà Trần trong cuộc chống quân Mông – Nguyên lần thứ hai.

“Nam nhi vị liễu công danh trái

Tu thính nhân gian thuyết vũ hầu”

Công danh trái” chính là nợ công danh. Theo học thuyết của Nho giáo thì chí hướng và công danh của một người làm trai là một điều rất quan trọng mà ai cũng phải nợ – tức là phải có danh với núi sông. Đây là một trong những lý tưởng cao đẹp. Nỗi thẹn ấy là sự khiêm tốn của Phạm Ngũ Lão khi ông cảm thấy nhữn gì mà mình làm chỉ là một phần nhỏ chưa là gì góp cho núi sông. So với các anh hùng, hảo hán đời trước như Gia Cát Lượng (Vũ Hầu) thì điều đó chưa là gì. Đó là cái “thẹn” tôn cao thêm ý chí và tâm hồn của người anh hùng trong bất kì thời đại nào. Hai câu thơ cuối đã cho ta cảm nhận được vẻ đẹp của trang nam nhi đời Trần, mang hào khí Đông A của một thời oanh liệt.

Hình ảnh con người mang tầm vóc lớn lao, kì vĩ. Đội quân của nhà Trần hiện lên với khi thế nuốt trôi trâu, cho thấy được sức mạnh và công lao to lớn cổ vũ tinh thần chống quân Tống và cổ vũ tinh thần cho các cuộc chiến sau này.

Bài nên xem

tay-tien

Bình giảng đoạn thơ sau trong bài “Tây Tiến” của Quang Dũng “Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi! (…) Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”.

Đề bài: Bình giảng đoạn thơ sau trong bài “Tây Tiến” của Quang Dũng. “Sông …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.