Home / Văn 9 / Nhà thơ Bảo Định Giang đã ca ngợi: “Mắt Nguyễn Đình Chiểu mù lòa, nhưng tấm lòng ông sáng vằng vặc như sao Bắc Đẩu”. Hãy giải thích và chứng minh ý kiến đấy.

Nhà thơ Bảo Định Giang đã ca ngợi: “Mắt Nguyễn Đình Chiểu mù lòa, nhưng tấm lòng ông sáng vằng vặc như sao Bắc Đẩu”. Hãy giải thích và chứng minh ý kiến đấy.

Đề bài: Nhà thơ Bảo Định Giang đã ca ngợi: “Mắt Nguyễn Đình Chiểu mù lòa, nhưng tấm lòng ông sáng vằng vặc như sao Bắc Đẩu”. Hãy giải thích và chứng minh ý kiến đấy. (ngữ văn lớp 9)

Bài làm

Nguyễn Đình Chiểu là một ngôi sao sáng trên bầu trời thi ca Việt Nam. Tuy cuộc đời gặp nhau đau thương và bất hạnh nhưng Nguyễn Đình Chiểu vẫn nổ lực để trở thành một người thầy thuốc, một nhà thơ, một chiến sí Cách mạng với tuyên ngôn:

Chở bao nhiêu đạo thuyền không thẳm

Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.

Cũng vì thế mà nhà thơ Bảo Đinh Giang đã ca ngợi: “Mắt Nguyễn Đình Chiểu mù lòa, nhưng tấm lòng ông sáng vằng vặc như sao Bắc Đẩu”.

Mắt Nguyễn Đình Chiểu mù lòa” đó là một bi kịch của nhà thơ. Sau khi đỗ tú tài, ông ra Huế chuẩn bị cho một kì thi mới thì được tin mẹ mất. Ông bỏ thi về quê chịu tang. Đi đường vất vả, bị cảm, lại thương khóc mẹ nhiều, ông bị mù. Không khuất phục trước số phận, ông mở trường dạy học, làm thuốc cứu người và sáng tác thơ văn. Cuộc đời và sự nghiệp thơ van Nguyễn Đình Chiểu mãi mãi là tấm gương sáng chói. Truyện Lục Vân Tiên, Ngư Tiều y thuật vấn chip, Dương Từ Hà Mậu và hàng trăm bài thơ, bài văn tế chứa chan tình yêu nước của ông đã góp phần làm giàu đẹp nền văn học Việt Nam cận đại.

Sinh ra và sống trong xã hội loạn lạc, chế độ phong kiến Việt Nam suy tàn và thối nát cực độ, đầy rẫy chuyện đau lòng. Bọn bất lương, bọn lừa thầy phản bạn, bọn trộm cướp nổi lên như ong. Nguyễn Đình Chiên dã lấy thơ văn đề cao đạo đức “đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”. Ông đã sáng tạo ra một thế giới nhân vật “trung, hiếu, tiết, hạnh”. Lục Vân Tiên là đứa con hiếu thảo, là người anh hùng vị nghĩa đánh cướp cứu dân:

“ Tôi xin ra sức anh hào,

Cứu người cho khỏi lao đao buổi này”.

  Ông Ngư sống cuộc đời sông nước, coi thường danh lợi, giàu tình nhân ái. Vân Tiên chết đuối được ông cứu vớt. Cả nhà săn sóc cơm cháo thuốc thang:

“Ngư rằng lòng lão chẳng mơ

Dốc lòng nhân nghĩa há chờ trả ơ”.

nguyendinhchieu
Giới thiệu Nguyễn Đình Chiểu

Đọc truyện “Ngư Tiểu y thuật vấn đáp”, hình ảnh Nhân Sơ đã để lại trong tâm hồn chúng ta một ấn tượng rất sâu sắc. Tổ quốc bị quân thù chiếm đóng, là một tri thức đầy danh vọng, không thể để lũ giặc mua chuộc, dụ dỗ. Ông xông mù đôi mắt, giữ trọn khí tiết, quyết không đội trời chung với giặc:

“Sự đời thà khuất đôi tròng thịt

Lòng đạo xin trọn một tấm gương”

  Vương Tử Trực, Hớn Minh nghĩa khí, cao cả trong tình bạn. Kiều Nguyệt Nga tiết nghĩa, chung thủy trong tình yêu, v.v… Trái lại, bọn Phong Lai, Bùi Kiệm, Trịnh Hâm, cha con Võ Thái Loan, v.v… tiêu biếu cho bọn tà tâm, độc ác, đã bị trừng phạt. Qua đó, ta thấy thái độ yêu, ghét, phân biệt chính, tà của nhà thơ rất rõ ràng, dứt khoái, tiến bộ và sáng ngời niềm tin. Thật vậy, tấm lòng nhà thơ “vằng vặc như sao Bắc đẩu”.

  Thơ văn yêu nước là lời tâm huyết của nhà thơ mù đất Đồng Nai. Giặc Pháp xâm lăng nước ta, vua quan nhà Nguyễn đầu hàng nhục nhã, dâng nước ta cho giặc. Nguyễn Đình Chiểu đau đớn thương xót nhân dân lầm than. Ông trách móc và tha thiết mong đợi:

“ Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy.

Mất ổ đàn chim dáo dác bay

………………………………….

Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng

Nỡ để dân đen mắc nạn này

(Chạy giặc)

  Tuy bị mù lòa, nhưng nhà thơ đã đứng về phía các lãnh tụ nghĩa quân, bàn mưu tính kế đánh Pháp. Ông ca ngợi lòng yêu nước, chí quả cảm của các nghĩa sĩ đã oanh liệt hi sinh vì đại nghĩa. Với ngọn tầm vông, lưỡi dao phay, họ xung trận với khí thế “kẻ đâm ngang, người chém ngược làm cho mã tà, ma ní hồn kinh”. Tấm lòng son sắt trung nghĩa của họ vàng vặc như ánh trăng rằm. Khí phách chiến đấu của nghĩa sĩ lẫm liệt vô song: sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc, linh hồn theo giúp cơ binh, muôn kiếp nguyện được trả thù kia…” (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc). Trong thế nước hiểm nghèo “súng giặc đất giặc” tiếng thơ của ông ngùn ngụt bốc lửa căm giận, tin tưởng mãnh liệt về một ngày mai tươi sáng, đất nước được giải phóng, nhân dân được sống yên vui thanh bình:

“…Bờ cõi xưa đã chia đất khác

Nắng sương nay há đội trời chung

Chừng nào thánh để ân soi chiếu

Một trận mưa nhuần rử núi sông

(xúc cảnh)

  Chí căm thù giặc Pháp xâm lược, tình cảm yêu nước thương dân của nhà thơ đã làm cho nhân dân ta vô cùng kính phục. Đúng như Bảo Định Giang đã nói: “Mắt Nguyễn Đình Chiểu mù lòa, nhưng tấm lòng ông vằng vặc như sao Bắc đẩu”. Nguyễn Đình Chiểu là nhà thơ vĩ đại “Thư sinh giết giặc bằng ngòi bút” (Tùng Thiện Vương). Niềm tin của ông vô cùng mãnh liệt và sáng ngời:

Sau trời Thúc Quý tan mây,

Sông trông bể lặng mắt thầy sáng ra

(Ngư tiều y thuật vấn đáp)

  Cuộc đời và thơ văn Nguyễn Đình Chiểu là bài ca nhân nghĩa và yêu nước tuyệt vời. Tên tuổi nhà thơ không bao giờ phai mờ trong tâm hồn dân tộc. Ông là tấm gương cao quý của kẻ sĩ trước mọi sóng gió cuộc đời, tận trung, tận hiếu với nước với dân. Vĩ đại thay nhà thơ mù yêu nước Nam Bộ. Nhân cách cao đẹp của ông là bài học lớn cho nhân dân ta. Và rồi chúng ta, mỗi người dân Việt Nam hôm nay, mỗi lần đọ lại bài văn tế này lại không khỏi xúc động trước vẻ đẹp của những người nghĩa sĩ, xúc động trước tấm lòng cao cả của nhà thơ Nguyễn đình Chiểu:

…Cụ Đồ ơi có biết

Đồng Khởi đuổi quân thù

Quê thân thương của cụ

Mõ trống vọng nghìn thu

(Thăm nền nhà cụ Đồ Chiểu, Huy Cận)

Bài nên xem

chuyen-nguoi-con-gai-nam-xuong

Cây lau chứng kiến việc Vũ Nương ngồi bên bờ Hoàng Giang than thở một mình rồi tự vẫn. Viết lại câu chuyện đó theo ngôi kể thứ nhất hoặc ngôi kể thứ ba

Đề bài : Cây lau chứng kiến việc Vũ Nương ngồi bên bờ Hoàng Giang …

One comment

  1. Pingback: Văn mẫu lớp 9

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.