Home / Văn 9 / Phân tích bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận

Phân tích bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận

Phân tích bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận.

Bài làm

Như chúng ta biết Huy Cận là một nhà thơ tiêu biểu trong phong trào Thơ mới. Cuộc đời sáng tác của ông được chia làm 2 giai đoạn với những sáng tác hoàn toàn khác nhau mang cảm hứng khác nhau. Trước cách mạng tháng Tám thì thơ của ông mang nỗi buồn mênh mang nhưng sau cách mạng tháng Tám như tìm được một chân lí mới thơ của ông trở nên vui tươi hơn, sôi nổi hơn. Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” là một bài thơ tiêu biểu cho cảm hứng sáng tác sau này của ông, nó mang đến sự mới mẻ, tươi vui của người dân lao động thời kì này.

  Ở khổ thơ đầu, với sự cảm nhận tinh tế và tỉ mỉ của mình Huy Cận đã vẽ ra trước mắt người đọc hình ảnh một bức tranh hoàng hôn tuyệt đẹp trước khi đoàn thuyền đánh cá giương buồm ra khơi:

              “Mặt trời xuống biển như hòn lửa

               Sóng đã cài then, đêm sập cửa

               Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

               Câu hát căng buồm cùng gió khơi”

  Mặt trời được tác giả ví như “hòn lửa”, với biện pháp so sánh tác giả đã làm cho câu thơ này như sáng rực lên giữa vùng biển mênh mông đang dân bị màn đêm bao phủ. Hoàng hôn ở đây được tác giả miêu tả tinh tế nó đang từ từ lặn xuống biển, làm cho người đọc cảm nhận được rất rõ từng chi tiết và muốn đắm mình theo. Màn đêm đã dần buồn xuống, sóng đã cài then, đêm sập cửa. Đáng lẽ ra lúc màn đêm buông  xuống con người được chìm đắm trong giấc ngủ say sau một ngày làm việc, vui chơi mệt mỏi nhưng lúc này, khi màn đêm buông xuống cũng là lúc đoàn thuyền đánh cá đi vào hoạt động. Chữ “lại” trong cụm từ “lại ra khơi” làm cho chúng ta liên tưởng đến sự thường xuyên, nhịp nhàng, hài hòa như một thói quen từng ngày của “đoàn thuyền” này. Trên đoàn thuyền ấy, con người cất lên câu hát căng buồm cùng gió khơi để tạo nên sự hứng khởi, tạo nên niềm vui, tạo nên động lực cho đoàn thuyền ra khơi thuận buồm xuôi gió và mang lại được nhiều thành quả tốt đẹp.

  Dường như câu hát của những người ngư dân hòa vào với biển khơi, tạo nên những âm thanh sống động, vui tươi:

               “ Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng

                 Cá thu biển Đông như đoàn thoi

                 Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng

                 Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi!”

  Ra khơi đánh cá may rủi không ai hay biết được, họ cất lên những câu hát cũng như là mong muốn bình an, mong muốn có một chuyến đi sóng yên biển lặng, đánh bắt được nhiều cá tôm. Lời hát không chỉ là lời mong muốn mà nó còn ca ngợi sự giàu có của tài nguyên nơi đây với đủ các loại cá như cá bạc, cá thu,..,và rất nhiều thứ khác nữa. Tiếng hát như kêu gọi đàn cá đến đầy ắp khoang thuyền để cho người ngư dân có thể đánh bắt thuận tiện hơn. Với giọng thơ âm vang, ngọt ngào được tác giả sử dụng qua các câu thơ tạo nên sự uyển chuyển, vui tươi, nhộ nhịp hơn bao giờ hết. Tác giả so sánh “cá thu biển Đông” với “đoàn thoi”, gợi lên sự nối tiếp của những con cá dưới biển và gợi đến sự bội thu của người ngư dân. Thán từ “ơi” như lời kêu gọi tha thiết đoàn cá đến với người ngư dân, tạo nên sự liên tưởng hứng thú như những người bạn đang nói chuyện với nhau.

phan-tich-bai-tho-doan-thuyen-danh-ca
Đoàn thuyền đánh cá – Huy Cận

  Vẻ đẹp của đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng được tác giả miêu tả với một vẻ đẹp lãng mạn, nên thơ:

             “Thuyền ta lái gió với buồm trăng

               Lướt giữa mây cao với biển bằng

                  Ra đậu dặm xa dò bụng biển

               Dàn đan thế trận lưới vây giăng”

  Ở đây thiên nhiên và con người hòa quyện với nhau tạo nên một bức tranh tuyệt đẹp qua sự miêu tả của tác giả. Các hình ảnh “lái gió”, “buồm trăng”, “mây cao”, “biển bằng” là những hình ảnh mang đậm chất hiện thực. Thuyền đã có gió làm tay lái để có thể vượn ra khơi đêm lại những mẻ cá tươi ngon về cho ngư dân. Mỗi một chuyến ra khơi như một lần đánh trận, con thuyền lướt giữa mây cao, ra dặm xa dò bụng biển và dàn thế trận để bắt cá. Con thuyền cũng phải đối mặt với thiên nhiên đất trời nơi bão bùng, sóng gió. Người ngư dân trở nên to lớn, ngang bằng với thiên nhiên, tạo nên một sức mạnh hùng vĩ, vượt lên trên tất cả những khắc nghiệt của thiên nhiên ở đây.

                       “Cá nhụ cá chim cùng cá đé

                      Cá song lấp lánh đuốc đen hồng

                      Cái đuôi em vẫy trăng vàng chóe

                      Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long”

  Trong khổ thơ này tác giả đã chú trọng miêu tả sự giàu có của biển cả với rất nhiều loại cá khác nhau như: cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song,….Với biện pháp nghệ thuật liệt kê, tác giả đã miêu tả được rõ nét nhất sự giàu của lòng đại dương rộng lớn, nơi chứa đựng những nguồn hải sản quý giá nhất.những con cá song lấp lánh dưới đáy biển, cái đuôi của nó như vẫy cùng vầng trăng vàng tạo nên vẻ đẹp thơ mộng trữ tình. Tiếng “đêm thở” tác giả sử dụng biện pháp nhân hóa màn đêm, làm cho màn đêm có tâm trạng, có cảm xúc như con người. Ta cỏ thể hiểu được tiếng thở của màn đêm cũng như tiếng thở của người dân lao động sau ngày làm việc mệt mỏi để mang lại những con cá, những thứ hải sản tươi ngon.

                        “Ta hát bài ca gọi cá vào

                          Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

                          Biển cho ta cá như lòng mẹ

                          Nuôi lớn ta tự buổi nào”

  Tiếng hát lại một lần nữa được tác giả nhắc lại, đó là tiếng hát, tiếng hò dô của con người khi kéo được những mẻ cá nặng. Thông thường người ta hay dùng các vật để gọi vào mạn thuyền giúp gọi cá và tạo nên âm hưởng vui tươi, không chỉ có con người làm điều đó mà trăng ở trên cao in bóng dưới mặt biển theo những làn sóng cũng như gõ vào mạn thuyền giúp người ngư dân. Tác giả so sánh biển với “lòng mẹ”, đó là sự bao la rộng lớn như tấm lòng của người mẹ với các con của mình. Mẹ nuôi ta không kể khó khăn, không kể mệt mỏi, cũng như biển cả nơi đây giúp người dân lao động nuôi sống được bản thân và gia đình mình bao đời nay.

  Khi trời đã gần sáng cũng là lúc con người hối hả để hoàn thành tốt công việc của mình:

                    “Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng

                    Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng

                    Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông

                    Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng”

Lúc mặt trời mọc là lúc con thuyền ra khơi và lúc mặt trời mọc cũng là lúc con thuyền trở về sau một ngày lênh đênh trên biển khơi. Với sự quan sát và miêu tả tinh tế của tác giả qua các từ ngữ như: kịp trời sáng, xoăn tay, rạng đông, nắng hồng,…hình ảnh con người hiện lên thật đẹp đẽ với những thành quả lao động của mình. Con người trở về với những tia nắng hồng của ngày mới, cũng giống như cuộc sống tươi vui, mới mẻ của con người khi có một chuyến đi an toàn, sóng yên biển lặng và thành quả bội thu.

  Khổ thơ cuối chính là hình ảnh đoàn thuyền đánh cá trở về:

                   “Câu hát căng buồm cùng gió khơi

                     Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời

                     Mặt trời đội biển nhô màu mới

                     Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi”

  Cuối bài thơ mang một tâm thế vui tươi, phấn khởi. Con người lại cất lên tiếng hát căng buồm cùng gió khơi như một lời động viên tình thần, như một niềm tự hào về những thành quả mà họ đã đạt được. Đoàn thuyền lúc này cũng mang tâm trạng như con người, nó chạy đua với mặt trời để về nhà kịp thời gian và mang lại cho những người dân khoang thuyền đầy những cá. “Mặt trời đội biển nhô màu mới”, một màu hồng rạng rỡ, tinh khôi của ánh mặt trời phản chiếu trong muôn vàn mắt cá trên biển tạo nên sự huy hoàng lấp lánh. Tác giả vẽ lên đây một bức tranh với muôn vàn màu sắc tươi tắn, sự khỏe khắn của con người cũng như thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ.

  Bằng bút pháp nghệ thuật tài hoa của mình cùng sự liên tưởng tưởng tượng thú vị tác giả đã làm nổi lên hình ảnh người lao động cần cù, chịu khó, sánh ngang với thiên nhiên vũ trụ.

  Bài thơ như một lời nhắn nhủ, như một động lực giúp con người có thể mạnh mẽ vượt lên trước thiên nhiên khắc nghiệt và vượt lên trên những khó khăn mà cuộc sống đặt ra. Bởi có khó khăn, có đi qua những mất mát con người ta mới biết trân quý những gì mình đang có và cố gắng trở nên tốt đẹp hơn.

Bài nên xem

chuyen-nguoi-con-gai-nam-xuong

Cây lau chứng kiến việc Vũ Nương ngồi bên bờ Hoàng Giang than thở một mình rồi tự vẫn. Viết lại câu chuyện đó theo ngôi kể thứ nhất hoặc ngôi kể thứ ba

Đề bài : Cây lau chứng kiến việc Vũ Nương ngồi bên bờ Hoàng Giang …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.