Home / Văn 9 / Phân tích câu thơ “Nhớ câu kiến nghĩa bất vi, Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”

Phân tích câu thơ “Nhớ câu kiến nghĩa bất vi, Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”

Đề bài: Phân tích câu thơ “Nhớ câu kiến nghĩa bất vi, Làm người thế ấy cũng phi anh hùng” (ngữ văn 9)

Bài làm

Lục Vân Tiên được coi là chân dung tự họa và cũng là những phát ngôn của Nguyễn Đình Chiểu. Qua nhân vật Lục Vân Tiên ta thấy đucợ nhan cách sáng ngời của cụ đồ Chiểu. Đặc biệt qua câu nói:

Nhớ câu kiến nghĩa bất vi

Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.

nhân vật Lục Vân Tiên hiện lên với lí tưởng mẫu mực của người anh hùng:

Nguyễn Đình Chiểu là nhà thơ lớn của đất nước ta, mãi mãi xứng đáng là ngôi sao sáng trên bầu trời văn nghệ Việt Nam trong thế kỉ 19. Ông để lại một số truyện thơ tiêu biểu nhất là truyện Lục Vâri Tiên. Qua cuộc đời của Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga, nhà thơ khẳng định và ngợi ca một lẽ sống đẹp:

“Trai thời trung hiếu làm đầu,

Gái thời tiết hạnh là câu trau mình”.

Lục Vân Tiên là một nhân vật anh hùng lí tưởng của nhà thơ mù yêu nước. Có biết bao tình tiết hào hùng và cảm động về trang anh hùng nghĩa hiệp này. Chiến công đánh cướp của Lục Vân Tiên mãi mãi là bài ca hùng tráng của người anh hùng trong một xã hội loạn lạc. Sau khi giết chết Phong Lai, đánh tan lũ giặc sơn dài, trừ hậu họa cho nhân dân, giải thoát cho Kiều Nguyệt Nga, Lục Vân Tiên đã thể hiện một cách ứng xử vô cùng cao thượng và hào hiệp. Người đẹp băn khoăn về chuyện “báo đức thù công” thì Lục Ván Tiên “liền cười’“ rồi đĩnh đạc nói:

Nhớ câu kiến nghĩa bất vi

Lầm người thế ấy cũng phi anh hùng”

•Kiến nghĩa bất vi” nghĩa là thấy việc nghĩa mà không làm. “Phi anh hùng” là không phải anh hùng. Hai câu thơ nêu lẽn một phương châm, một lẽ sống: Thấy việc nghĩa mà không làm thì con người như thế không đáng mặt anh hùng, thậm chí đó là kẻ tầm thường. Từ phù định để đi tới khẳng định về một lẽ sống cao đẹp của người anh hùng ngày xưa: đề cao tinh thần nghĩa hiệp, hành động hướng tới nhân nghĩa; coi việc nghĩa ở đời là trách nhiệm cao cả thiêng liêng. Tại sao lại khi thấy việc nghĩa mà không làm, như thế không phải là anh hùng? Việc nghĩa ở đây là nhân nghĩa, là tình thương người, chở che bênh vực người bị ắp bức, bị hại. Là tinh thần cương quyết chống lại cái ác, chống lại hung tàn bạo ngược để bảo vệ hạnh phức, tài sản và tính mệnh của nhân dân. Đã là người anh hùng thỉ phải xả thân vì việc nghĩa, coi việc nghĩa là lẽ sống cao đẹp của minh, sẵn sàng đem tài nàng và lòng dũng cảm để làm cho việc nghĩa tỏa sáng trong lòng ngườỉ. Đạo lí nhân dân đề cao và coi trọng nhân nghĩa. Bởi vậy, những kẻ thấy vỉệc nghĩa mà không làm, dửng dưng trước nỗi đau buồn bất hạnh của đồng loại, thì những kẻ ấy không đáng mặt là anh hùng, thậm chí đó là những kẻ đạo đức giả rất tầm thường. Anh hùng phai gắn bó với nhân dân, với nỗi lo, nỗi đau, niềm vui và sự mơ ước của nhân dân. Anh hùng phải bảo vệ và phấn đấu cho hạnh phúc của nhân dân. Có như thế mới xứng đáng là người anh hùng chân chính.

lucvantiencuukieunguyetnga
Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Hai câu thơ: “Nhớ câu kiến nghĩa bất vì — Làm người thế ấy cũng phi anh hùng “ nêu lên một quan niệm vẻ anh hùng rất đúng đắn, tích cực.

Nhân nghĩa là nội dung đạo lí nhân dân. Người có nhân nghĩa mới được nhân dân quý mến, kính trọng. Người anh hùng sống và chiến đấu vì lợi ích của nhân dân, đem tài năng bảo vệ nhân dân, đó là con người nhân nghĩa.

Bọn bất lương, lũ hung tàn bạo ngược thì bất nhân bất nghĩa. Vì nhân nghĩa mà phải chống lại bạo ngược hung tàn. Muốn chống lại cái ác, chống lại cường quyền, bạo ngược dễ mà ai cũng làm được ? Phải có lòng dũng cảm và quyết tâm như sắt đá. Phải có tài năng mưu trí. Dám xả thân vì việc nghĩa coi cái chết nhẹ tựa lông hồng – Làm được thế, có phẩm chất như thế mới xứng đáng là anh hùng. “Xả thân, thủ nghĩa” là phương châm xử thế của tráng sĩ xưa nay.

Quan niệm về anh hùng của Nguyễn Đình Chiểu mang tính nhân dân sâu sắc. Lục Vân Tiên xuống núi về Kinh ứng thí, giữa đường gặp cướp, chàng nói với dân chạy giặc:

“Tôi xin ra sức anh hào,

Cứu người cho khỏi lao đao buổi này”.

Chàng đã “bẻ cây làm gậy “, căm thù lên án tên tướng cướp Phong Lai:

“Tiên rằng bớ đàng hung đồ,

Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân”.

Sau đó chàng đã “tả đột hữu xông” đánh tan lũ cướp. Vân Tiên đã hành động theo đúng quan niệm người anh hùng nghĩa hiệp.

Người anh hùng nghĩa hiệp rất coi thường danh lợi. Họ trọng nghĩa khinh tài(tiền tài). Làm việc nghĩa không mảy may vụ lợi, rất coi trọng lời thề chung thủy sắt son. Tình huynh đệ tâm giao, tình sư phụ cao cả, tình đồng loại bao la, đối với họ là nghĩa nặng nghìn non, không gì có thể lay chuyến được. Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu tiêu biểu cho hình tượng người anh hùng lí tưởng với đầy đủ những phẩm chất tốt đẹp.

Bài nên xem

chuyen-nguoi-con-gai-nam-xuong

Cây lau chứng kiến việc Vũ Nương ngồi bên bờ Hoàng Giang than thở một mình rồi tự vẫn. Viết lại câu chuyện đó theo ngôi kể thứ nhất hoặc ngôi kể thứ ba

Đề bài : Cây lau chứng kiến việc Vũ Nương ngồi bên bờ Hoàng Giang …

One comment

  1. Pingback: Văn mẫu lớp 9

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.