Home / Văn 9 / Phân tích nhân vật ông Ngư trong đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn.

Phân tích nhân vật ông Ngư trong đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn.

Phân tích nhân vật ông Ngư trong đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn. (Ngữ văn lớp 9)

Bài làm

Nhận xét về Nguyễn Đình Chiểu, Phạm Văn Đồng từng viết: “Trên trời có những vì sao, có ánh sáng khác thường, con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy, và càng nhìn thì càng thấy sáng. Văn thơ Nguyễn Đình Chiểu là như vậy”  Ông để lại nhiều tác phẩm trong đó có Lục Vân Tiên. Đoạn thơ Lục Vân Tiên gặp nạn một lần nữa cho thấy tư tưởng nhân nghĩa tỏa sáng trong Truyện Lục Vân Tiên và thể hiện niềm tin của nhà thơ mù đất Đồng Nai đối với nhân dân giữa thời loạn lạc. Nhân vật ông Ngư được nói đến trong đoạn thơ thật đẹp, tiêu biểu cho đạo lí của nhân dân ta: “Thương người như thể thương thân”.

luc-van-tien
Lục Vân Tiên

Nguyễn Đình Chiểu đã dành cho ông Ngư một tình cảm nồng hậu biết bao! Ngư ông đói ngược hoàn toàn với con người xảo trá, độc ác, đó kị cuẩ Trịnh Hâm. Lục Vân Tiên khi bị Trịnh Hâm đẩy xuống sông đã may mắn gặp được Ngư ông. Nhan đề của đoạn thơ là Lục Vân Tiên gặp nạn nhưng chính trong cái nạn này Lục Vân Tiên đã gặp được Ngư ông tốt bụng, thương người giàu lòng nhân nghĩa. Đồng thời chihs hoàn cảnh tưởng chùng xấu này đã giúp Lục Vân Tiên được trở về với ánh sáng. Trời vừa sáng, thấy người bị nạn, ông Ngư nhanh nhẹn “vớt ngay lên bờ”, rồi :

Hối con vầy lửa một giờ,

Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày.

Có thể thấy những câu thơ hết  sức mộc mạc, không đẽo gọt, trau chuốt, kể lại sự việc một cách tự nhiên, nhưng tác giả đã giúp lột  tả, khắc hoặ được mối chân tình của gia đình ông Ngư đối với người bị nạn. Cả nhà vây quanh nạn nhân. Mỗi người một việc, gấp gáp, khẩn trương, hết mình vì sư sống của nạn nhân. Khung cảnh ấy mới cảm động làm sao ! Việc làm ấy đẹp đẽ biết chừng nào ! Chưa biết nạn nhân là ai, chưa rõ nguyên cớ thế nào, nhưng thấy việc là làm, thấy người là cứu rất ân cần chu đáo không hề nà tính toán thiệt hơn. Đó là bản tính của người lương thiện, những người lao động bình thường. Vì vậy, khi Vân Tiên – người bị nạn – tỉnh dậy, xúc động kể mọi sự tình, tỏ lòng biết ơn, Ngư ông đáp luôn :

Ngư rằng : “Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa, há chờ trả ơn ? Lời ông Ngư dứt khoát, bộc trực, đúng cách nói của người lao động, đúng giọng điệu của vùng quê Nam Bộ, nghe thấm thìa tận cõi lòng. “Lòng lão chẳng mơ” là ông không ham muốn, ước mơ chút nào về tiền bạc, của cải. Ông chỉ “dốc lòng nhân nghĩa”, thương người, cố hết sức mình cứu giúp con người, luôn tìm việc nghĩa, hướng về điều thiện, thật hào hiệp, vô tư. Thấy Vân Tiên sống lại, nghe chàng kể những nỗi khổ đau, ông lão vừa vui mừng, vừa thương xót. Do đó lời ông mới chân thành cảm động đến thế. Cứu được Lục Vân Tiên, Ngư ông đã giành lại sự sống cho người lương thiện, đã làm được một việc nhân nghĩa. Hành động của ông tuy lặng lẽ, âm thầm, trên một chiếc thuyền nan mỏng manh, nhưng có ý nghĩa lớn lao. Tấm lòng của ông Ngư còn được thể hiện qua câu hát:

Hát rằng : “…Nước trong rửa ruột sạch trơn,

Một câu danh lợi chi sờn lòng đây.

Rày doi mai vịnh vui vầy,

Ngày kia hứng gió, đêm nầy chơi trăng…”.

Ông dường như đã rũ bỏ mọi danh lợi, tìm về với sông nước để “rửa ruột sạch trơn”, nay vào vịnh, mai ra khơi, ngày hứng gió mát, đêm bè bạn với trăng thanh, Ngư ông đã chọn được một phong cách sống thật phóng khoáng, tự do như Nguyễn Bỉnh Khiêm từng viết:

“Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ,

Người khôn người đến chốn lao xao.”

Ngư ông ở đây cũng tìm về nơi vắng vẻ để sống cuộc sống lương thiện, yên bình không bon chen, ganh đua danh lợi.  Tấm lòng ông trong sạch. Gia đình, nhà cửa, cả hình hài, thể xác lẫn tâm hồn như hoà nhập với biển trời, sông nước. Ông ý thức sâu sắc về lẽ sống đúng đắn của mình trong trời đất giữa thế gian này, để “vui say”, sống lạc quan hơn, yêu sự sống hơn, đắm say, mơ mộng hơn.                      

Càng về cuối, khúc hát cuộc đời của Ngư ông càng bay bổng. Men rượu đã ngấm, hồn thơ đã cất cánh. Ngư ông hoá thành tiên ông, thành nghệ sĩ, nghệ sĩ dân gian của đất chín rồng, nhiều sông nước:

“Kinh luân đã sẵn trong tay,

Thung dung dưới thế, vui say trong đời.

Thuyền nan một chiếc ở đời,

Tắm mưa chải gió trong vời Hàn Giang”.

Chiếc thuyền nan nhỏ bé, mỏng manh trôi nổi giữa dòng sông rộng mà không sợ đắm chìm. Cuộc đời Ngư ông gắn liền với chiếc thuyền ấy. Chẳng những ông không sợ, trái lại lúc nào cũng ung dung, lấy nước mưa để tắm rửa thân mình, mượn gió mát để chải tóc, vuốt râu. Hình ảnh chiếc thuyền nan, cũng như hình tượng nhân vật ông chài, đến đây, thấm đẫm cảm hứng lãng mạn, cảm hứng của nhân vật, cũng là sự hứng khởi của tâm hồn nhà thơ. Dường như nhà thơ đã nhập thân vào nhân vật, vừa kể chuyên, ngợi ca, vừa giãi bày tất cả những suy nghĩ, quan điểm, cảm xúc của mình về cuộc sống, về cách sống. Đó là cuộc sống rất đáng trân trọng của những con người lương thiện, giàu nhân nghĩa, cách sống thanh cao, trong sạch, cần cù lao động, tự chủ, tự tin, vui say hoà hợp với chất đời.

Càng về cuối, âm điệu thơ càng dạt dào, sóng sánh như trăng hoà nước, như nước được mái chèo khua động rung rinh. Đọc truyện thơ Truyện Lục Vân Tiên, ngoài những con người trẻ tuổi biết sống hiếu, trung, tiết, nghĩa, chúng ta bắt gặp rất nhiều nhân vật cao niên. Đó là những ông Quán, ông Tiều, ông Ngư – những tấm gương nhân nghĩa, tượng trưng cho bản chất người lao động, chân dung cụ thể của đạo lí truyền thống dân tộc Việt Nam. Nhân vật – nhất là nhân vật tích cực – bao giờ cũng là những mánh tâm hổn của tác giả. Tâm hồn Nguyễn Đình Chiểu chứa chan tình cảm nhân nghĩa. Ngư ông – nhân vật đẹp nhất trong đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn phải chăng là một mảnh tâm hồn của nhà thơ ? Cuộc sống ấy hoàn toàn cách biệt với những toan tính nhỏ nhen ích kỉ, lưu manh, trục lợi, chà đạp lên đạo đức của tên Trịnh Hâm bất lương, phản bạn.

Như vậy đoạn thơ nói lên sự đối lập giữa thiện và ác, giữa nhân cách cao cả và những toan tính thấp hèn, đồng thời thể hiện thái độ, tình cảm trân trọng là lòng tin yêu của tác giả đối với nhân dân lao động. Đây cũng là đoạn thơ giàu cảm xúc, khoáng đạt, ngôn ngữ bình dị, dân dã. Gấp trang sách lại chúng ta vẫn như thấy hình ảnh Ngư Ông hay của chính Nguyễn Đình Chiểu với đạo lí: “Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm – Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.

Bài nên xem

chuyen-nguoi-con-gai-nam-xuong

Cây lau chứng kiến việc Vũ Nương ngồi bên bờ Hoàng Giang than thở một mình rồi tự vẫn. Viết lại câu chuyện đó theo ngôi kể thứ nhất hoặc ngôi kể thứ ba

Đề bài : Cây lau chứng kiến việc Vũ Nương ngồi bên bờ Hoàng Giang …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.