Home / Văn 11 / Phân tích truyện “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam

Phân tích truyện “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam

Phân tích truyện “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam (Văn lớp 11).

Bài làm

Trong các tác phẩm của mình, nhà văn Thạch Lam luôn thể hiện tình cảm xót thương đối với những con người nghèo khó, quẩn quanh và sự cảm thông, trân trọng trước mong ước của họ về một cuộc sống tươi sáng hơn. “Hai đứa trẻ” là một tác phẩm như vậy.

Truyện được in trong tập “Nắng trong vườn” năm 1938. Mở đầu truyện ngắn là không gian của một buổi chiều tàn nơi phố huyện nghèo, một bức tranh thiên nhiên đầy thơ mộng và trữ tình. Bức tranh ấy có đầy đủ âm thanh, màu sắc và hình dáng. Âm thanh của tiếng trống thu không, tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng và tiếng muỗi vo ve gợi sự yên bình đến tĩnh lặng. Màu đỏ rực của phương tây cùng những “đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn”, hình ảnh “dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời” đã giúp bức tranh trở nên sinh động. Hai chị em Liên trò chuyện với nhau bằng những câu nói vu vơ. Liên cảm nhận được nỗi buồn của buổi chiều quê. “Liên không hiểu sao nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc ngày tàn”. Cảnh chiều tàn gợi lên một không gian vắng vẻ, tù túng đồng thời nó cũng mang tâm trạng của con người.

Tiếp đến, tác giả miêu tả cảnh chợ tàn gợi nỗi buồn trong lòng người. “Chợ họp giữa phố vãn từ lâu. Người về hết và tiếng ồn ào cũng mất. Trên đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn và lá mía.” Đây là một làng quê nghèo khó. Liên cảm nhận được “mùi riêng của đất, của quê hương này”. Liên động lòng thương những đứa trẻ nhặt nhạnh những thứ còn sót lại sau phiên chợ tàn nhưng chính chị cũng không có gì để cho chúng. Liên là một cô bé giàu lòng nhân hậu và rất nhạy cảm với sự chuyển biến của bức tranh thiên nhiên.

hai-dua-tre
Hai đứa trẻ – Thạch Lam

Sống trong phố huyện nghèo là những con người lam lũ, cực nhọc. Là chị Tí ngày đi mò cua bắt tép, tối mới dọn hàng nước, ngày nào mẹ con chị cũng dọn hàng từ chập tối đến đêm mà cũng chẳng được là bao. Là gánh phở của bác Siêu nhưng thứ quà đó đắt tiền và xa xỉ với mọi người quá, là vợ chồng bác xẩm, bà cụ Thi điên nghiện rượu với tiếng cười ma quái đi vào trong bóng tối. Đó còn là chị em Liên được mẹ giao cho trông coi một cửa hàng nhỏ, nhưng ngày phiên mà cũng chỉ bán được hai bánh rưỡi xà phòng. Họ đều kiếm sống bằng buôn bán nhỏ, manh mún, lay lắt. Họ thật đáng thương và tội nghiệp. Họ là những cảnh đời éo le, nghèo khó.

Khi miêu tả cảnh đêm tối, Thạch Lam đã sử dụng thủ pháp nghệ thuật tương phản đối lập để diễn tả cuộc sống của con người phố huyện. Ánh sáng của dải Ngân Hà, của các chòm sao và ngọn đèn của chị Tí, các khe sáng, hột sáng, những hòn sỏi lấp lánh một bên sáng một bên tối,.. cũng không đủ sức mạnh để xua đi màn đêm tối tăm của nơi đây. Trước khung cảnh đó, Liên nhớ về quá khứ, nhớ về thế giới của tuổi thơ ngày còn ở Hà Nội cuối tuần được đi Bờ Hồ, được uống những cốc nước xanh đỏ.

Cuối cùng thì màn đêm cũng buông xuống và hoạt động được mong chờ nhất cũng đã đến. Đó là chuyến tàu đêm, những người dân phố huyện muốn trông thấy một sự kiện cuối cùng của ngày bởi đoàn tàu mang đến một hơi thở mới cho họ, làm cho phố huyện như được hồi sinh dù chỉ là giây phút ngắn ngủi. Nhưng “chuyến tàu đêm nay không đông như mọi khi, thưa vắng người và hình như kém sáng hơn”. Chuyến tàu đi qua khiến Liên lặng người theo mơ tưởng, Hà Nội xa xăm, sáng rực, vui vẻ và huyên náo. “Liên thấy mình sống giữa bao nhiêu sự xa xôi không biết như chiếc đèn con của chị Tí chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ” rồi sau đó “Liên ngập vào giấc ngủ yên tĩnh như đêm ở trong phố, tĩnh mịch và đầy bóng tối”.

“Hai đứa trẻ” thuộc kiểu truyện tâm tình, không có cốt truyện mà chỉ có duy nhất sự kiện đợi tàu của chị em Liên. Đây còn là một tác phẩm giàu chất thơ, chất lãng mạn, giọng điệu ngôn ngữ nhẹ nhàng mà sâu lắng. Qua đó, Thạch Lam đã thể hiện niềm xót thương đối với những kiếp người sống cơ cực, lam lũ ở phố huyện nghèo trước Cách mạng đồng thời cũng biểu lộ sự trân trọng ước mong thay đổi cuộc sống tù túng hiện tại của họ.

Bài nên xem

Tóm tắt truyện Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân

Đề bài : Tóm tắt truyện Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân ( Văn lớp 11) …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.