Home / Văn 10 / Phân tích truyện “Tấm Cám” – văn lớp 10

Phân tích truyện “Tấm Cám” – văn lớp 10

Đề bài: Phân tích truyện “Tấm Cám” (lớp 10).

Bài làm

        Văn học dân gian là hình thức văn học đầu tiên của người Việt Nam. Qua bao nhiêu thế hệ, nhưng những tác phẩm văn học dân gian vẫn nguyên vẹn giá trị nhân văn và nhân đạo của nó. Mỗi một tác phẩm, đi kèm với nó luôn là một bài học nhân sinh sâu sắc, dạy con người ta cách ăn ở, đối nhân xử thế ở đời. Truyện “Tấm Cám” là một truyện cổ tích mà ai ai cũng được nghe kể lại từ khi còn rất nhỏ. Câu chuyện là một bài học quý báu về cách ứng xử, là niềm tin về cái thiện sẽ chiến thắng cái ác.

        “Mấy đời bánh đúc có xương/ Mấy đời mẹ ghẻ lại thương con chồng”. Tấm Cám chính là minh chứng tốt nhất cho cho câu nói ấy của ông cha. Tấm là một đứa bé bất hạnh, mẹ mất sớm. Cha Tấm lấy vợ lẽ, sinh ra Cám, rồi ít lâu sau, cha Tấm cũng qua đời. Tấm trở thành đứa trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ. Tấm ở với dì ghẻ là mẹ của Cám. Dì ghẻ đối xử với Tấm vô cùng khắc nghiệt. Tuy nghiên, câu chuyện dân gian muốn nhấn mạnh ở đây không phải ở mối quan hệ mẹ ghẻ – con chồng này, mà sâu xa hơn là mối quan hệ của cái thiện với các ác, để qua đó, thể hiện ước mơ của người dân lao động.

        Mồ côi cha mẹ, Tấm chỉ còn có thể nương nhờ vào mẹ con nhà Cám. Nhưng dì ghẻ chưa bao giờ coi Tấm là con, thậm chí còn chẳng bằng người làm ở trong nhà. Tấm làm quần quật từ sáng đến tối, không lúc nào ngơi tay. Trong khi đó, Cám lại được dì ghẻ yêu thương chiều chuộng hết mực. Hai con người, hai chị em, cùng sống chung trong một mái nhà nhưng lại nhận được những cách đối xử khác nhau. Tấm thì bất hạnh, còn Cám lại may mắn và hạnh phúc, được mẹ yêu thương, chiều chuộng. Ngay từ số phận trái ngược này đã một phần làm nên sự mâu thuẫn xung đột của Tấm và hai mẹ con Cám.

tam-cam
Tấm Cám

        Ở với dì ghẻ, sống với đưa em cùng cha khác mẹ của mình, Tấm chịu biết  bao nhiêu bất hạnh. Dì ghẻ đưa cho Tấm Cám hai chiếc giỏ, và nói rằng, đứa nào bắt được đầy một giỏ tôm tép sẽ được thưởng cho một cái yếm đỏ. Tấm vốn chịu thương chịu khó, chăm chỉ bắt được đầy một giỏ đầy cả tôm lẫn tép. Tấm vô cùng vui mừng vì nghĩ mình sẽ được thưởng một cái yếm đỏ thật đẹp. Nhưng đúng lúc ấy, Cám lừa Tấm : “Chị Tấm ơi, chị Tấm! Đầu chị lấm, chị hụp cho sâu, kẻo về dì mắng”. Tấm tin là thật, lội ra chỗ thật xa. Còn Cám trên bờ lại trút hết cả tôm tép của Tấm vào giỏ của mình rồi về nhà trước. Bao nhiêu thành quả lao động, niềm vui chưa kịp được thực hiện đã sớm vụt tắt. Thế mới thấy mẹ con nhà Cám gian xảo đọc ác thế nào. Một đứa trẻ như Cám đã bắt đầu biết sử dụng mưu mô và thủ đoạn để cướp công sức của người khác.

        Ở trong gia đình ấy, Tám không có lấy một người bạn. Người bạn duy nhất của Tấm là con cá bống Tấm nuôi dưới giếng sau nhà. Tấm dành hết tất cả những gì tốt nhất cho nó, chia cho nó phần cơm ít ỏi của mình. Còn mẹ con Cám lại lừa Tấm đi chăn trâu ở xa, để ở nhà bắt cá của Tấm lên ăn thịt. Tấm đã dành biết bao tình cảm cho con cá nhỏ đó. Mẹ con Cám độc ác, tàn nhẫn bao nhiêu!

        Cũng như bao nhiêu cô gái khác, Tấm cũng muốn được ăn mặc đẹp, được đi trẩy hội của vua. Mẹ con Cám không những không mua quần áo mới cho Tấm, mà còn trộn thóc gạo lại với nhau, bắt Tấm ở nhà nhặt thóc ra thóc, gạo ra gạo. Bao nhiêu bất cong, một mình Tấm chịu. Và mỗi lần như thế, Tấm chỉ biết khóc một mình. Nhưng lúc này đây, Bụt đều hiện ra giúp đỡ Tấm. Bằng những phép màu của mình, Bụt đã giúp Tấm hóa giải được mọi khó khăn, để rồi, cô Tấm bất hạnh được nhà vua yêu mến, rước vào cung làm hoàng hậu. Sự xuất hiện đầy thần kì của Bụt thể hiện quan niệm của tác giả dân gian. Người hiền gặp lành, người hiền sẽ được Tiên Phật giúp đỡ. Tấm đã tìm được hạnh phúc của riêng mình. Và qua hạnh phúc của Tấm, tác giả dân gian đã bày tỏ ước mơ của mình, ước mơ được đổi đời.

        Nhưng không chỉ dừng lại ở đó, tác giả dân gian muốn ta hiểu thêm rằng, dù được thế lực nào giúp đỡ thì hạnh phúc của mình phải do chính bản thân mình bảo vệ, không ai có thể bảo vệ thay chúng ta. Hạnh phúc của Tấm đến bất ngờ, nhưng lại bị mẹ con Cám hãm hại. Chúng lập mưu giết Tấm. Trong ngày giỗ cha, Tấm trở về. Mụ dì ghẻ bảo Tấm lên hái cau, còn mình thì ở dưới chặt gốc cây đi. Tấm ngã xuống ao mà chết. Mụ dì ghẻ lại lột áo của Tấm cho Cám mặc rồi đưa Cám vào cung thay Tấm, cướp mất vị trí, hạnh phúc vốn thuộc về Tấm.

        Lần này, Tấm không nhờ đến sự giúp đỡ của Bụt nữa, mà tự mình trở về. Tấm hóa thành chim vàng anh, bay vào cung vua, ngày ngày quấn quít với vua. Tấm dọa Cám: ‘Phơi áo chồng tao, phơi lao phơi sào, chớ phơi bờ rào, rách áo chồng tao”. Lời đe dọa ấy khiến Cám sợ hãi, đã giết chết chim vàng anh. Tấm lại hóa thành cây xoan đào, kề cận với vua. Cám ghen ghét sai người chặt hai cây xoan đào ấy đi, làm thành một chiếc khung cửi. Chiếc khung cửi lại cứ kêu: “ Cót ca cót két, lấy tranh chồng chị, chị khoét mắt ra”. Lời đe dọa ấy báo hiệu Tấm sẽ quay lại để trả thù, và quả thật, Tấm đã trả thù được. Mẹ con nhà Cám dù có bao nhiêu mưu mô, độc ác, Tấm vẫn sẽ quay lại để giành lấy hạnh phúc của chính mình. Lần cuối cùng, Tấm háo thân thành một quả thị, được một bà lão mang về. Tấm trở về với hình dáng con người và gặp lại vua, được quay trở lại cung vua.

        Tấm đã giành lại được hạnh phúc của mình, việc còn lại là phải trả thù mẹ con nhà Cám. Chính hai kẻ đó đã gây ra bao nhiêu bất hạnh cho cuộc đời Tấm. Cám phải chịu cái kết thích đáng, bị giội nước sôi vào người mà chết. Còn dì ghẻ, cũng nghe tin này mà lăn đùng ra chết. hai kẻ độc ác đã phải trả giá. Đây là một cái kết rất có hậu, tiêu biểu cho cái kết của truyện cổ tích,  Điều này thể hiện rất rõ quan niệm của người xưa về thiện và ác. Cái thiện sẽ luôn chiến thắng cái ác. Người hiền gặp lành, ác giả ác báo. Bài học này nắc nhở chúng ta phải sống lương thiện, nhân hậu, nếu không ắt sẽ gặp quả báo.

        “Tấm Cám” là một truyện cổ tích đặc sắc, phản ánh đời sống tình cảm của người dân lao động. Qua đây ta hiểu được ước mơ và khát vọng của quần chúng nhân dân, hiểu được quan niệm nhân sinh sâu sắc của họ. Tài năng kể chuyện của tác giả dân gian khiến câu chuyện trở nên hấp dẫn, sinh động. Có lẽ vì thế, mà dù đã đi qua bao nhiêu thế hệ, “Tấm Cám” vẫn là món ăn tinh thần không thể thiếu của mỗi đứa trẻ Việt Nam…

Bài nên xem

nhan-nguyenbinhkhiem

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm để thấy triết lí nhân sinh của một nhân cách lớn

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm để thấy triết lí nhân sinh …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.