Home / Văn 11 / Soạn bài “Bài ca ngất ngưởng” của Nguyễn Công Trứ

Soạn bài “Bài ca ngất ngưởng” của Nguyễn Công Trứ

Soạn bài “Bài ca ngất ngưởng” của Nguyễn Công Trứ (Ngữ Văn 11 tập 1).

Bài làm

1. Trong Bài ca ngất ngưỡng, từ “Ngất ngưởng” được sử dụng bao nhiêu lần? Anh chị hãy xá định nghĩa của từ ngất ngưỡng qua các văn cảnh sử dụng đó?

– Trong toàn bà thơ, từ ngất ngưởng được Nguyễn Công Trứ sử dụng ba lần bao gồm:
+ Ngất ngưỡng trong câu: Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưỡng. Ngất ngưỡng ở đây được sử dụng với nghĩa ở thế cao trong chức vụ khi ông đảm nhiệm rất nhiều vị trí trong triều đình như “ khi thủ khoa, khi tam thán, khi tổng đốc đông, lúc bình Tây…”.
+ Ngất ngưỡng trong câu: Đặc ngựa bò vàng đeo ngất ngưỡng. Thể hiện tâm trạng ngông nghênh khác người của Nguyễn Công Trứ khi từ quan về.
+ Ngất ngưỡng trong câu: Bụt cũng nực cười ông ngất ngưỡng. Đay là cảm xúc khi ông đã về hưu, cách sống khác đời khác người khi dẫn các cô đào lên chùa.
Như vậy, Ngất ngưởng là một từ láy tượng hình vốn được dùng chỉ sự vật ở độ cao chênh vênh, bất ổn định. Ở bài thơ này, từ ngất ngưởng được dùng với nghĩa chỉ sự khác thường, vượt lên thói thường, coi thường dư luận. Ngoài nhan đề, từ “ngất ngưởng” được nhắc đi nhắc lại 4 lần ở cuối các khổ thơ trở thành một biểu tượng cho một phong cách sống, thái độ sống vượt thế tục, một lối chơi ngông thách thức xung quanh trên cơ sở nhận thức rõ tài năng và nhân cách cá nhân.

2. Dựa vào văn bản Bài ca ngất ngưỡng, anh/chị hãy giải thích vì sao Nguyễn Công Trứ biết rằng việc làm quan là gò bó, mất tự do (vào lồng) nhưng vẫn ra làm quan?

Nguyễn Công Trứ cho rằng việc làm quan là “vào lồng”, tứ là mất mất tự dò, gò bó nhưng bản thân ông vẫn đèn sách đi thi đỗ đạt và ra làm quan. Nguyễn Công Trứ từng viết:
Đã mang tiếng ở trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông
Như vậy có thể thấy Nguyễn Công Trứ ra làm quan vì muốn phò vua giúp nước. Muốn trả nợ tang bồng, muốn làm tròn trách nhiệm của kẻ nam nhi. Nguyễn Công Trứ là một người có trách nhiệm, ông ý thức được đã là nam nhi thì phải đem tài năng ra phò vua, giúp nước cứu dân để lị tiếng thơm muôn đời.

bai-ca-ngat-nguong
Bài ca ngất ngưởng – Nguyễn Công Trứ

3. Ở bài hát này, Nguyễn Công Trứ tự kể về mình, vì sao ông cho mình là Ngất ngưởng? Ông đánh giá sự ngất ngưởng của mình như thế nào?

Ở đây, nguyễn Công Trứ đã tự kể về mình. Nhân vật trữ tình xuất hiện trong tác phẩm là một con người có cá tính ngông, một con người đầy tự tin, yêu thích cuộc sống tự do tự tại, coi thường danh lợi. Nguyễn Công Trứ tự cho mình là ngất ngưỡng vì con người ấy tự tin vào tài năng và tin tưởng vào quan điểm sống của mình nên đã rất bản lĩnh vượt lên trên thói thường cuộc đời để sống và làm điều mình thích. Ông ngất ngưỡng nhưng vẫn ý thức rất rõ trách nhiệm của mình đối với cuộc đời. Vì thế, sau những phút giây cao hứng, thả mình phóng túng cùng trời đất tự do, ông vẫn không quên tự nhắc: “Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung”. Tư tưởng ấy không hề mâu thuẫn với cái ngông ngạo, ngất ngưởng của ông. Trong bài thơ tác giả đã sử dụng các từ, cụm từ mang tính chất tự xưng, đó là: Ông Hi Văn tài bộ, tay ngất ngưởng, ông ngất ngưởng, phường Hàn Phú. Những cách tự xưng này đã góp phần thể hiện cái ngất ngưởng, thái độ tự tôn, sự ngông ngạo của Nguyễn Công Trứ, làm nổi bật hình ảnh cái tôi cá nhân cao ngạo của tác giả. Trên thực tế Nguyễn Công Trứ là một nhà Nho có trách nhiệm với đất nước. Tuy cuộc sống quan trường gặp nhiều lận đận nhưng ông vẫn luôn một lòng trung thành với triều đình. Dù ham cuộc sống tự do phóng túng nhưng ông vẫn nhiệt tình thực hiện trách nhiệm quân thần.

4. Quan điểm triết lí sống của Nguyễn Công Trứ được thể hiện như thế nào qua câu : Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưỡng?

Sau khi cởi mũ, cáo quan ra khỏi cuộc sống bó buộc chốn quan trường bon chen, Nguyễn Công Trứ có những hành vi kỳ quặc, lập dị đến ngất ngưởng. Người ta cưỡi ngựa đi giao du thiên hạ thì ông cưỡi bò, lại còn đeo cho một cái đạc ngựa khiến cả chủ lẫn tớ đều ngất ngưởng. Đi thăm thú cảnh chùa mà vẫn đeo kiếm cung bên người và mang theo “một đôi dì”. Rõ ràng trong bộ dạng từ bi Nguyễn Công Trứ vẫn vương đầy nợ trần, vẫn đèo bòng đằng sau mấy bóng giai nhân. Cốt cách của một khách tài tử, văn nhân chính là ở đó… Đó là lối sống phá cách của một con người thích làm những chuyện trái khoáy ngược đời để ngạo đời, thể hiện thái độ và khát vọng sống tự do tự tại.
Không bận tâm đến những lời khen chê, những chuyện được mất. Đó là một quan niệm sống, triết lý sống phóng khoáng tự do, thoát khỏi vòng danh lợi tầm thường. Coi sự được mất là lẽ thường tình, ông đã ra khỏi vòng danh lợi để sống thảnh thơi, tự do, tự tại để hướng mọi lạc thú, cầm, kỳ, thi, tửu, giai nhân giữa cuộc đời trần thế một cách thoả thích.
Nhà thơ đã vận dụng nghệ thuật tương phản, đặt những cái đối lập nhau để thể hiện thái độ ngất ngưởng của mình.

Bài nên xem

Tóm tắt truyện Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân

Đề bài : Tóm tắt truyện Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân ( Văn lớp 11) …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.