Home / Văn 10 / Soạn bài “Chiến thắng Mtao Mxay”

Soạn bài “Chiến thắng Mtao Mxay”

Đề bài: Soạn bài “Chiến thắng Mtao Mxay”.

Hướng dẫn

I.  Khái niệm sử thi

Là tác phẩm tự sự dân gian có quy mô lớn, sử dụng ngôn ngữ có vần, nhịp, xây dựng những hình tượng nghệ thuật hoàng tráng, hào hùng kể về một hoặc nhiều biến cố lớn diễn ra trong đời sống cộng đồng của cư dân thời cổ đại.

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu 1.

  1.     Đăm Săn khiêu chiến và thái độ của Mtao Mxây

        Đăm Săn:

+ Ơ diêng! Ơ diêng! Xuống đây! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy!

->  Thái độ giễu cợt, giục giã.

+ Xuống, diêng! Xuống diêng. Ta sẽ lấy cái sàn hiên nhà ngươi bổ đôi, kéo lửa.

->Đe dọa, mệnh lệnh. Bộc lộ phẩm chất mạnh mẽ của Đăm Săn.

        Mtao Mxay

+ Không xuống! Bận ôm 2 vợ của chúng ta

->Mỉa mai, chọc tức Đăm Săn

+ Xuống nhưng sợ Đăm Săn đâm lén

->  Sợ hãi, bộc lộ phẩm chất hèn hạ.

  1.     Hiệp đấu thứ nhất

        Đăm Săn

+ Không nhúc nhích -> thái độ coi thường.

+ một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía đông, chàng chạy vun vút qua phía tây, gió như bão lốc. -> thể hiện sức mạnh có khả năng ( khuất phục) thiên nhiên.

        Mtao Mxay

+ Nhường múa trước và huyênh hoang khoe sức mạnh “ gà làng mới mọc cựa”, “ miếng võ học thần rồng”.

+ Múa gươm kêu lạch bạch như quả mướp khô.

  1.      Hiệp đấu thứ hai

        Đăm Săn

+ Thấm mệt! đâm mãi Mtao Mxay mà không thủng.

+ Mộng thấy ông trời mách cho dùng một cái chày mòn ném vào vành tai của Mtao Mxay.

+ Cắt đầu Mtao Mxay

        Mtao Mxay

+Bị Đăm Săn đuổi trốn quanh chuồng lợn, trâu, ngã lăn quay ra đất.

+ Xin Đăm Săn, hứa cho trâu, cho voi.

-> Sự hèn hạ của kẻ thua cuộc.

Câu 2.

Cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây là cuộc chiến tranh mang tính chất thống nhất cộng đồng. Nó không phải là một cuộc chiến tranh xâm lược nhằm mục đích tàn sát, cướp bóc và chiếm giữ. Chính vì thế mà thái độ của nô lệ ở cả hai phía đối với việc thắng thua của hai tù trưởng cũng có những nét riêng:

– Ở phía Mtao Mxây: Sau khi tù trưởng của mình thất bại, đông đảo nô lệ đều tâm phục và nghe theo lời vị tù trưởng mạnh hơn (“không đi sao được!… người nhà giàu cầm đầu chúng tôi nay đã không còn nữa“).Thái độ và hành động của đoàn người này chứng tỏ họ luôn mơ ước được trở thành một tập thể giàu có và hùng mạnh.Họ luôn mơ ước có được một người lãnh đạo dũng cảm, tài ba.

– Ở phía Đăm Săn: Dân làng tưng bừng náo nhiệt chào đón vị anh hùng của mình mới chiến thắng trở về. Họ đi lại sửa soạn vui mừng tấp nập không chỉ để mừng buôn sóc được mở mang, được hùng mạnh và giàu có mà còn để tiếp đón những người nô lệ mới bằng sự chân thành và hoà hợp (“… Các chàng trai đi lại ngực đụng ngực. Các cô gái đi lại vú đụng vú. Cảnh làng một tù trưỏng nhà giàu trông sao mà vui thế!“).

Câu 3:

 Phần cuối đoạn trích chú ý miêu tả cảnh ăn mừng chiến thắng:

        Nghi lễ tế thần: Rượu năm chén, trâu 1 con dâng tổ tiên cầu sức mạnh

->Đời sống tâm linh của đồng bào dân tộc Tây Nguyên.

        Lễ thân linh:

+ Đánh cồng chiêng, chum chọe  -> thay đổi xáo động cả thiên nhiên ( voi, tê giác, ếch, nhái, kì nhông…)

+ Thịt lợn, thịt trâu ăn không hết… cháy đen ống le, máu đọng khắp sân hiên.

+ Các tù trưởng dân làng, tôi tớ => lễ ăn mừng to và kéo dài “ cả một vùng nhão ra như nước”

        Trường đoạn miêu tả vẻ đẹp của Đăm Săn:

+ Tóc thả trên sàn, túm tóc bằng cái nọng

+ Đầu đội khăn nhiêu, vai mang nải hoa,…

+ Đánh đâu đập tan đó, vây đâu phá nát đó, bắp chân tơ bằng cây xà ngang, sức ngang sức voi đực,hơi thở như sấm dậy,…

+ Ngực quấn chéo một tấm mền chiếu, khoác áo chiếu, tay đeo nụ, sát bên mình nghiêng ngang đủ giáo, gươm, mắt long lanh như mắt chim Ghếch.

-> Thể hiện vẻ đẹp người anh hùng toàn diện với lí tưởng. Tương xứng với sức mạnh cộng đồng đang đi lên với kì vọng đấu tranh để xác nhập và lớn mạnh.

Câu 4:

Trong đoạn trích này, kiểu câu được dùng nhiều nhất là kiểu câu có sử dụng biện pháp so sánh, ví von. Những câu ấy, hoặc chứa biện pháp so sánh kiểu tương đồng (chàng múa trên cao, gió như bão; chàng múa dưới thấp, gió như lốc; đoàn người đông như bầy cà tong, đặc như bầy thiêu thân, ùn ùn như kiến như mối…), hoặc so sánh kiểu tăng cấp (Đăm Săn múa khiên), cũng có trường hợp so sánh kiểu tương phản (đối lập giữa cảnh múa khiên của Đăm Săn và Mtao Mxây). Những câu văn theo kiểu đòn bẩy này có giá trị rất lớn trong việc miêu tả nhân vật người anh hùng. Nó khẳng định và nâng bổng lên tài năng, sức mạnh của Đăm Săn – người anh hùng uy danh lừng lẫy làm mờ đi cả sự giàu có và sức mạnh của kẻ thù.

Các hình ảnh, sự vật được đem ra để so sánh ở đây đều lấy ra từ thế giới tự nhiên, từ vũ trụ. Như thế hàm ý của tác giả là muốn lấy vũ trụ để “đo” kích cỡ, tầm vóc của nhân vật anh hùng. Thủ pháp nghệ thuật này là một thủ pháp quen thuộc của sử thi. Nó giúp mang lại những giá trị thẩm mỹ rất đặc trưng cho thể loại này: đặc trưng về sự trang trọng, hoành tráng và dữ dội.

Bài nên xem

nhan-nguyenbinhkhiem

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm để thấy triết lí nhân sinh của một nhân cách lớn

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm để thấy triết lí nhân sinh …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.