Home / Văn 11 / Soạn bài Hai đứa trẻ (Thạch Lam)

Soạn bài Hai đứa trẻ (Thạch Lam)

Đề bài: Soạn bài Hai đứa trẻ (Thạch Lam) (Văn lớp 11).

Bài làm

Câu 1: Cảnh vật trong truyện  đã được miêu tả trong thời gian và không gian như thế nào?

Thời gian:

+ Buổi chiều tàn

+ Sau đó là cảnh đêm tối ở phố huyện.

Không gian:  Khung cảnh của một phố huyện nghèo.

+ Âm thanh: tiếng trống thu không, tiếng ếch nhái, tiếng muỗi vo ve, tiếng trò chuyện của các nhân vật, tiếng trống cầm canh,tiếng đàn bầu của vợ chồng bác xẩm, âm thanh của đoàn tàu khi chạy qua, tiếng chó sủa.

->  Âm thanh rất nhỏ, gợi sự yên ắng, tĩnh mịch.

+ Màu sắc: phương Tây đỏ rực như lửa cháy, những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn, những quả thuốc sơn đen, .

+ Ánh sáng của hàng vạn ngôi sao lấp lánh, vệt sáng của những con đom đóm, ngọn đèn trong nhà bác phở Mĩ, nhà ông Cửu, những khe sáng, hột sáng, ánh sáng từ ngọn đèn của chị Tí, bếp lửa của bác Siêu, ngọn đèn của Liên, ánh sáng của đoàn tàu.

-> Ánh sáng yếu ớt, thưa thớt.

Bóng tối: tối hết cả, con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa.

->  Bóng tối bao trùm lên toàn cảnh vật và không gian phố huyện.

hai-dua-tre
Hai đứa trẻ – Thạch Lam

Câu 2: Thạch Lam đã miêu tả cuộc sống và hình ảnh những người dân phố huyện ra sao?

Cuộc sống ở phố huyện:

+ Nghèo khổ, lam lũ, vất vả.

+ Cuộc sống tù túng, quẩn quanh, tẻ nhạt.

+ Hàng ngày, họ thức đợi chuyến tàu đêm đi qua để thấy được sự kiện cuối cùng của ngày, thấy được thứ ánh sáng của những con người khác, từ một vùng đất khác.

Hình ảnh những người dân phố huyện:

 + Hai chị em Liên: trông một cửa hàng nhỏ giúp mẹ, ngày phiên cũng chỉ bán được hai bánh rưỡi xà phòng.

+ Mẹ con chị Tí: ngày đi mò cua bắt tép, tối đến mới dọn hàng nước. Ngày nào chị cũng dọn hàng từ chập tối cho đến đêm.

+ Bà cụ Thi điên: nghiện rượu, có tiếng cười khanh khách.

+ Bác Siêu: bán phở – một thứ quà xa xỉ ở phố huyện nghèo khó này.

+ Gia đình bác xẩm: góp chuyện bằng mấy tiếng đàn bầu bật trong yên lặng.

->  Họ mưu sinh bé nhỏ, manh mún, cuộc sống lay lắt. Cuộc sống của họ gợi một sự đáng thương đến tội nghiệp. Họ như những kiếp người tàn tạ, mòn mỏi trong bóng đêm nơi phố huyện.

->  Họ đều có những cảnh đời éo le, nghèo khổ.

Câu 3: Phân tích tâm trạng của Liên và An trước khung cảnh thiên nhiên và bức tranh đời sống nơi phố huyện.

Chị em Liên có tâm trạng buồn, xót thương với những kiếp người tàn tạ sống nơi phố huyện.

Liên thấy buồn trước khoảnh khắc của ngày tàn, chị cảm nhận được nỗi buồn của một buổi chiều quê.

 Liên cảm nhận được mùi riêng của đất, của quê hương này.  Đó là quê hương gắn liền với những gian khổ, cơ cực, vất vả của mọi người.

Chị động lòng thương những đứa trẻ nhặt nhạnh sau buổi chợ tàn.

Liên và An biết cảm thông, thương xót với những con người nghèo khó, lam lũ nơi phố huyện.

Chị em Liên cố thức để đợi chuyến tàu đêm từ Hà Nội đi qua phố huyện để sống khác với chính mình, được sống một cách tích cực, chấm dứt lối sống buồn tẻ, tàn tạ trong ao đời bằng phẳng ở phố huyện này.

Chị em Liên mong chờ đoàn tàu như mong chờ những giây phút ngọt ngào đã qua. Liên như muốn phủ nhận hiện thực, muốn tìm đến thế giới khác hẳn cuộc sống hiện tại.

Câu 4: Hình ảnh đoàn tàu trong truyện đã được miêu tả như thế nào? Vì sao chị em Liên và An cố thức để được nhìn chuyến tàu đêm đi qua phố huyện?

 Hình ảnh đoàn tàu trong truyện đã được miêu tả:

+ Dấu hiệu nhận ra đoàn tàu là đèn ghi, ngọn lửa xanh biếc, tiếng còi xe lửa vang lại.

+ Một làn khói bừng sáng trắng lên đằng xa, tiếp đến tiếng hành khách ồn ào khe khẽ.

+ Tiếng còi rít lên, tàu rầm rộ đi tới, các toa tàu sáng trưng.

+ Những toa hạng trên sang trọng lố nhố những người, đồng và kền lấp lánh, và các cửa kính sáng.

+ Tàu đi vào đêm tối, để lại những đốm than đỏ bay tung trên đường sắt.

+ Đoàn tàu đã mang một thế giới khác cho những con người ở phố huyện, đồng thời chuyến tàu ấy cũng trở đầy kí ức tuổi thơ của chị em Liên. Những ngày sống ở Hà Nội, hai chị em được thưởng thức những món quà ngon, lạ, được đi chơi bờ hồ, uống những cốc nước xanh, đỏ.

  Liên và An cố thức để được nhìn chuyến tàu đêm đi qua phố huyện không phải vì để bán hàng mà là để trông thấy sự hoạt động cuối cùng của một ngày.

+ Chuyến tàu đó còn gợi lại những kỉ niệm ngọt ngào ngày gia đình Liên còn sống ở Hà Nội.

+ Chị mong muốn sống một cuộc sống khác đi so với thực tại bởi Liên nhận ra cuộc sống hiện tại thật tù túng, nghèo nàn và tàn tạ.

+ Chị muốn trông thấy thứ ánh sáng của đoàn tàu như để phủ nhận lại cuộc sống thực tại.

+ Hình ảnh đoàn tàu làm cho Liên có cái nhìn rõ hơn, sâu hơn sự tù túng của cuộc sống phủ đầy bóng tối của phố huyện đìu hiu và sự nghèo nàn của cuộc đời mình , của những người lam lũ xung quanh mình.

Câu 5: Anh (chị) có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả và giọng văn của Thạch Lam?

Nghệ thuật miêu tả đặc biệt là nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật của Thạch Lam rất tinh tế.

Giọng văn của Thạch Lam nhẹ nhàng, trong sáng, nhưng cũng  đầy xót xa khi miêu tả cảnh chiều tàn, chợ tàn và những kiếp người tàn tạ,

Câu 6: Qua truyện ngắn “Hai đứa trẻ”, Thạch Lam muốn phát biểu tư tưởng gì?

Qua truyện ngắn “Hai đứa trẻ”, Thạch Lam muốn thể hiện tiếng nói xót thương , thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người sống cơ cực, quẩn quanh, tăm tối ở phố huyện nghèo trước Cách mạng tháng tám. Đó cũng là tư tưởng nhân đạo của nhà văn, biểu lộ sự trân trọng ước mong đổi đời tuy còn mơ hồ của họ.

Luyện tập

Câu 1: Anh (chị) có ấn tượng sâu sắc nhất với nhân vật nào, chi tiết nghệ thuật nào trong truyện “Hai đứa trẻ”? Vì sao?

Em có ấn tượng sâu sắc với nhân vật chị Tí và ngọn đèn của chị. Vì ánh sáng ngọn đèn chị Tí được lặp lại trong truyện rất nhiều lần, nó đi cả vào trong giấc ngủ của Liên như một sự ám ảnh. Ánh sáng ấy nhỏ nhoi, leo lét, yếu ớt như tượng trưng cho cuộc sống của những con người nơi phố huyện nghèo tù túng. Ngọn đèn ấy bị bao vây bởi bóng đêm dày đặc, ánh sáng của ngọn đèn chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ, tỏa ra cuồng sáng thân mật chung quanh.

Câu 2: Hãy nêu những nét đặc sắc của phong cách nghệ thuật Thạch Lam qua truyện “Hai đứa trẻ”

“Hai đứa trẻ là kiểu truyện tâm tình, truyện không có cốt truyện.

Truyện ngắn của ông giàu chất thơ.

Sử dụng thành công thủ pháp nghệ thuật tương phản đối lập, có sự kết hợp giữa yếu tố hiện thực và lãng mạn.

Ngôn ngữ tinh tế, trong sáng, giàu sức biểu cảm.

Ông đã rất thành công trong nghệ thuật miêu tả tâm lí, khắc phục nhân vật.

Bài nên xem

Tóm tắt truyện Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân

Đề bài : Tóm tắt truyện Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân ( Văn lớp 11) …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.