Home / Văn 10 / Soạn bài “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Soạn bài “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Soạn bài “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm (Văn lớp 10).

Bài làm

Câu 1: Cách dùng số từ, danh từ trong câu thơ thứ nhất và nhịp điệu hai câu thơ đầu có gì đáng chú ý? Hai câu thơ ấy cho ta hiểu hoàn cảnh cuộc sống và tâm trạng tác giả như thế nào?
– Số từ: một lặp lại ba lần hàm chứa sự giản dị.
– Danh từ: mai, cuốc, cần câu
– Nhịp: 2/2/3
– Hoàn cảnh sống của tác giả là cuộc sống lao động bình dị, tự tại. Tâm trạng của ông: tư thế chủ động, sẵn sàng có chút ngông với cuộc đời cùng với đó là sự ung dung, thanh thản, hài lòng với cuộc sống hiện tại.

Câu 2: Anh (chị) hiểu thế nào là nơi “vắng vẻ”, chốn “lao xao”? Quan điểm của tác giả về “dại”, “khôn” như thế nào?
Tác dụng biểu đạt ý của nghệ thuật đối trong hai câu thơ 3 và 4
– Nơi “vắng vẻ” là nơi sống an nhàn, không bon chen, tranh giành tư lợi, không cạnh tranh ở chốn quan trường.
– Chốn “lao xao” là nơi ồn ào, con người bon chen, tranh giành nhau, tham vọng, tranh giành danh lợi.
– Quan điểm của tác giả về dại, khôn: những người rời xa chốn danh lợi về sống cuộc sống an nhàn, ung dung tự tại là người “dại” nhưng thực chất lại là khôn. Những người bon chen, tranh giành danh lợi là những người “khôn” nhưng thực chất lại là dại.
– Tác dụng biểu đạt ý của nghệ thuật đối trong hai câu 3, 4: phép đối trong hai câu thực giúp tác giả đối lập hai loại người, hai cách sống. “Ta dại” đối lập với “người khôn”, qua đó thể hiện quan niệm sống, triết lí sống của tác giả.

nhan-nguyenbinhkhiem
Nhàn – Nguyễn Bỉnh Khiêm

Câu 3: Các sản vật và khung cảnh sinh hoạt trong hai câu thơ 5, 6 có gì đáng chú ý? Hai câu thơ cho thấy cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm như thế nào? Phân tích giá trị nghệ thuật của hai câu thơ này.
– Các sản vật và khung cảnh sinh hoạt trong hai câu thơ 5,6 gồm có măng trúc, giá là những thực phẩm đạm bạc, dễ tìm thấy trong thiên nhiên; khung cảnh sinh hoạt gồm có “ăn” và “tắm”. Đó là việc làm thuận theo tự nhiên, theo vòng quay của bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Nguyễn Bỉnh Khiêm đã nhắc đến khung cảnh sinh hoạt này bằng một thái độ rất thích thú.
– Hai câu thơ cho thấy cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm giống như cuộc sống của một người nông dân thực thụ. Đó là lối sống thanh cao, tự tại.
– Giá trị nghệ thuật của hai câu thơ này: hai câu thơ đã diễn tả nếp sinh hoạt của con người, sự nhịp nhàng, hòa nhập giữa con người với thiên nhiên, đất trời. Nghệ thuật đối được tác giả sử dụng rất tài tình, tạo nên sự uyển chuyển của câu thơ. Đồng thời qua đó thể hiện cuộc sống sinh hoạt, lối sống thanh cao, thoát tục của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Câu 4: Đọc chú thích 4 để hiểu điển tích được vận dụng trong hai câu thơ cuối. Anh (chị) cảm nhận như thế nào về nhân cách Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Hai câu thơ cuối đã thể hiện rõ nhân cách Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông đã lánh đục tìm trong, rời xa chốn danh lợi để sống cuộc sống ung dung, tự tại mà thanh cao, thoát tục. “Rượu” đã làm cho ông Thuần Vu Phần say đến lú lẫn, nằm mê man dưới gốc cây hòe mà tưởng mình đang ở nước Hòe An, được công danh phú quý nhưng khi tỉnh dậy thì đó chỉ là giấc mộng, thấy dưới cành hòe phía nam chỉ có tổ kiến mà thôi. Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng uống rượu nhưng sẽ không để rượu đánh lừa mà lại rất tỉnh táo. Tỉnh táo để nhận ra sự cám dỗ của danh lợi để tránh xa và giữ gìn cốt cách trong sạch.

Câu 5: Quan niệm sống nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm là gì?
– Không vất vả, cực nhọc.
– Không quan tâm tới xã hội, chỉ lo cho cuộc sống nhàn tản của bản thân.
– Xa lánh nơi quyền quý để giữ cốt cách thanh cao.
– Hòa hợp với tự nhiên.
Quan niệm sống đó là tích cực hay tiêu cực? Vì sao?
– Quan niệm sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm là xa lánh nơi quyền quý để giữ cốt cách thanh cao, sống hòa hợp với thiên nhiên.
– Đây là lối sống tích cực. Vì thời bấy giờ, nước ta đang lâm vào cảnh khủng hoảng, con người tranh giành nhau danh lợi, nhân tài không được trọng dụng nên quan niệm sống của ông là một quan niệm tích cực.

Bài nên xem

nhan-nguyenbinhkhiem

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm để thấy triết lí nhân sinh của một nhân cách lớn

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm để thấy triết lí nhân sinh …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.