Home / Văn 10 / Soạn bài Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy

Soạn bài Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy

Đềbài: Soạn bài Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy (Văn lớp 10).

Bài làm

Câu 1: Dựa theo cốt truyện, tìm những chi tiết liên quan đến nhân vật An Dương Vương. Trên cơ sở các chi tiết đã liệt kê, anh chị hãy phân tích:
a. Do đâu mà An Dương Vương được thần linh giúp đỡ? Kể về sự giúp đỡ thần kì đó, dân gian muốn thể hiện cách đánh giá như thế nào về nhà vua?
b. Sự mất cảnh giác của nhà vua được thể hiện như thế nào?
c. Sáng tạo những chi tiết về Rùa Vàng, Mị Châu, nhà vua tự tay chém đầu con gái, nhân dân muốn biểu lộ thái độ, tình cảm gì đối với nhân vật lịch sử An Dương Vương và việc mất nước u Lạc?
Những chi tiết liên quan đến nhân vật An Dương Vương:
– Là vua nước u Lạc, xây thành ở đất Việt Thường hễ đắp tới đâu lại lở tới đấy -> Thất bại.
– Được sứ Thanh Giang giúp đỡ nên nhà vua đã xây thành thành công và được Rùa Vàng tặng cho chiếc vuốt chế thành lẫy nỏ.
– Nhờ có nỏ thần, nhà vua đã chiến thắng quân Triệu Đà sang xâm lược lần thứ nhất.
– Đồng ý gả con gái Mị Châu choTrọng Thủy (con trai Triệu Đà) và cho Trọng Thủy ở rể.
– Lần thứ hai, quân Triệu Đà tiến đánh, do chủ quan mà An Dương Vương phải đem Mị Châu chạy về phương Nam.
– Chém Mị Châu sau khi Rùa Vàng nói: “Kẻ ngồi sau lưng chính là giặc đó” rồi “cầm sừng tê bảy tấc, Rùa Vàng rẽ nước đi xuống biển”
a. An Dương Vương dược thần linh giúp đỡ do:
– Nhà vua đã có ý thức dựng nước và giữ nước khi cho xây thành đắp lũy chống sự xâm lược của giặc.
– Rùa Vàng đã giúp nhà vua xây thành. Trước khi về, Rùa Vàng tháo vuốt đưa cho nhà vua làm lẫy nỏ để chống lại quân giặc.
– Qua đó, dân gian muốn thể hiện sự ca ngợi, biết ơn đối với nhà vua bởi An Dương Vương đã có công xây thành, chế nỏ thần bảo vệ sự yên bình của đất nước.
b. Sự mất cảnh giác của nhà vua được thể hiện:
– Chấp nhận lời cầu hòa của quân địch.
– Đồng ý lời cầu hôn và cho Trọng Thủy ở rể.
– Chủ quan, điềm nhiên ngồi đánh cờ khi giặc tiến đánh.
c. Sáng tạo những chi tiết về Rùa Vàng, Mị Châu, nhà vua tự tay chém đầu con gái, nhân dân muốn biểu lộ lòng thành kính đối với An Dương Vương vì nhà vua đã không vì tình riêng mà tha tội cho Mị Châu dù lỗi lầm nàng gây ra là do sự ngây thơ, nhẹ dạ cả tin. Qua đó nhân dân cũng lên án sự mất cảnh giác và thái độ thờ ơ với vận mệnh dân tộc của Mị Châu. Đồng thời cũng thể hiện sự bao dung, nhân nhượng của nhân dân ta khi sáng tạo ra chi tiết ngọc trai- giếng nước.

Câu 2: Về việc Mị Châu lén đưa cho Trọng Thủy xem nỏ thần, có hai cách đánh giá như sau:
– Mị Châu làm vậy chỉ là thuận theo tình cảm vợ chồng mà bỏ quên nghĩa vụ đối với đất nước.
– Mị Châu làm theo ý chồng là lẽ tự nhiên, hợp đạo lí.
Ý kiến riêng của anh (chị) như thế nào?
– Em đồng ý với cách đánh giá thứ nhất. Bởi nàng có tình nghĩa vợ chồng với Trọng Thủy, nàng là một ngừi phụ nữ trong xã hội phong kiến sống theo cam cương, ngũ thường.
– Nhưng điều đó không có nghĩa là tác giả dân gian bênh vực cho hành động đó của Mị Châu. Qua hành động đó của nàng, tác giả dân gian muốn nhấn mạnh sự mất cảnh giác, cả tin của Mị Châu nên mới dẫn đến cảnh nước mất nhà tan.

Câu 3: Mị Châu bị thần Rùa Vàng kết tội là giặc, lại bị vua cha chém đầu, nhưng sau đó, máu nàng hóa thành ngọc trai, xác nàng hóa thành ngọc thạch. Hư cấu như vậy, người xưa muốn bày tỏ thái độ và tình cảm như thế nào đối với nhân vật Mị Châu và muốn nhắn gửi điều gì đến thế hệ muôn đời sau?
– Mị Châu bị thần Rùa Vàng kết tội là giặc, lại bị vua cha chém đầu, nhưng sau đó, máu nàng hóa thành ngọc trai, xác nàng hóa thành ngọc thạch. Hư cấu như vậy, người xưa muốn bày tỏ sự nghiêm khắc, lòng bao dung của nhân dân ta. Đẩy đất nước vào bi kịch như thế không thể nào dung ta được.
Nhưng những chi tiết đó cũng là lòng bao dung của dân ta khi để máu Mị Châu hóa thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù, xác nàng hóa thành ngọc thạch để chứng minh tấm lòng trong trắng của nàng.
– Qua nhân vật Mị Châu, người xưa muốn nhắn gửi đến thế hệ muôn đời sau bài học về sự đề phòng, cảnh giác, về việc giải quyết các mối quan hệ riêng- chung, cá nhân- cộng đồng để không rơi vào bi kịch đau lòng.

Câu 4: Trọng Thủy gây nên sự sụp đổ cơ đồ u Lạc và cái chết của Mị Châu. Vậy anh (chị) hiểu như thế nào về hình ảnh “ngọc trai- giếng nước”?
– Đây là một hình ảnh đẹp, giàu ý nghĩa.
– Hình ảnh “ngọc trai” là minh chứng cho lòng dạ trong trắng của Mị Châu bị người chồng lừa dối, vô tình mắc tội với non sông -> Thể hiện thái độ thương xót của nhân dân, tấm lòng bao dung đối với nàng.
– Hình ảnh “giếng nước” thể hiện sự ân hận của Trọng Thủy đối với người vợ đã mất.
– Trọng Thủy vì quá thương tiếc Mị Châu nên đã lao đầu xuống giếng mà chết -> Trọng Thủy là một người si tình.
– Hình ảnh đó cũng là lời lí giải cho mối tình Mị Châu- Trọng Thủy.

Câu 5: Từ nhũng điều đã phân tích, anh (chị) hãy cho biết đâu là “cốt lõi lịch sử” của truyện và cốt lõi lịch sử đó đã được dân gian thần kì hóa như thế nào?
Cốt lõi lịch sử của truyện là việc An Dương Vương xây thành và sự thất bại trước quân Triệu Đà do sự chủ quan, mất cảnh giác của cha con An Dương Vương. Cốt lõi lịch sử đó đã được dân gian thần kì hóa bằng việc sáng tạo ra chi tiết nhà vua được sứ Thanh Giang giúp đỡ trong việc xây thành và tháo vuốt đưa cho vua làm lẫy nỏ, hình ảnh “ngọc tai- giếng nước”, chi tiết vua cầm sừng tê bảy tấc rẽ xuống biển…

Luyện tập

Câu 1: Có hai cách đánh giá như sau:
a. Trọng Thủy chỉ là một kẻ gián điệp, ngay cả việc yêu Mị Châu cũng chỉ là giả dối.
b. Giữa Mị Châu và Trọng Thủy có tình yêu chung thủy và hình ảnh “ngọc trai- giếng nước” đã ca ngợi mối tình đó.
Anh (chị) hãy trình bày ý kiến riêng của mình.
Đó là hai ý kiến chủ quan, không có cái nhìn toàn diện về mối tình Mị Châu – Trọng Thủy. Bởi Trọng Thủy có tình cảm vợ chồng với Mị Châu. Khi thấy xác Mị Châu, Trọng Thủy đã ôm xác về táng ở Loa Thành, sao đó vì thương tiếc Mị Châu nên chàng đã lao đầu xuống giếng mà chết.
Hình ảnh “ngọc trai – giếng nước” không phải ca ngợi mối tình đó mà đó là bài học nhân dân ta muốn gửi đến các thế hệ sau về sự cảnh giác, không được chủ quan đối với kẻ thù. Đó là kết cục bi thảm nhưng cũng là cái giá phải trả cho những hành động của Mị Châu và Trọng Thủy.

Câu 2: An Dương Vương đã tự tay chém đầu người con gái duy nhất của mình nhưng dân gian lại dựng đền và am thờ hai cha con ngay cạnh nhau. Cách xử lí như vậy nói lên điều gì trong đạo lí truyền thống của dân tộc ta?
An Dương Vương đã tự tay chém đầu người con gái duy nhất của mình nhưng dân gian lại dựng đền và am thờ hai cha con ngay cạnh nhau. Cách xử lí như vậy nói lên điều gì trong đạo lí truyền thống bao dung và nhân hậu của nhân dân ta.
An Dương Vương chắc hẳn cũng rất đau lòng khi phải tự tay chém đầu con gái của mình. Còn Mị Châu do nhẹ dạ cả tin mà thờ ơ với vận mệnh của đất nước nên vô tình đẩy đất nước vào hoàn cảnh bi thương.

Câu 3: Tìm một số bài thơ viết về Mị Châu- Trọng Thủy và nêu lên sức sống lâu bền của “Truyện An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thủy”.
– Một số bài thơ viết về Mị Châu- Trọng Thủy:
Mỵ Châu, Trọng Thuỷ (Vân thê)
Một đôi kẻ Việt người Tần
Nửa phần ân ái, nửa phần oán thương
Vuốt rùa chàng đổi máy
Lông ngỗng thiếp đưa đường
Thề nguyền phu phụ
Lòng nhi nữ
Việc quân vương
Duyên nọ tình kia dở dở dang!
Nệm gấm vó câu
Trăm năm giọt lệ
Ngọc trai nước giếng
Nghìn thu khói nhang
(Tản Đà – 1916)
Tôi kể ngày xưa chuyện Mỵ Châu
Trái tim lầm chỗ để trên đầu
Nỏ thần vô ý trao tay giặc
Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu.
(Tố Hữu)
– Sức sống lâu bền của “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” được thể hiện trong việc tác phẩm đã trở thành nguồn cảm hứng cho thơ ca, tác phẩm đã đi vào sáng tác của Tản Đà, Tố Hữu, Lưu Quang Vũ,…

Bài nên xem

nhan-nguyenbinhkhiem

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm để thấy triết lí nhân sinh của một nhân cách lớn

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm để thấy triết lí nhân sinh …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.