Home / Văn 11 / Tâm trạng tác giả qua hai khổ cuối bài “Tràng giang” của Huy Cận

Tâm trạng tác giả qua hai khổ cuối bài “Tràng giang” của Huy Cận

Đề bài: Tâm trạng tác giả qua hai khổ cuối bài “Tràng giang” của Huy Cận.

Bài làm

Trước cách mạng, thơ Huy Cận thường biểu hiện nỗi “sầu vạn kỉ “. Ông hay nói về vũ trụ,về không gian bao la dường như vĩnh cửu. Thơ Huy Cận hàm súc vừa có tính cổ điển, vừa giàu chất suy tưởng, triết lí. Trong những sáng tác Huy Cận trước cách mạng, đáng chú ý hơn cả là tập “Lửa thiêng” (1940)-tập thơ đưa tác giả lên thành một trong những cây bút tiêu biểu cho giai đoạn phát triển rực rỡ nhất của phong trào thơ Mới. “Tràng Giang” được in trong tập “Lửa thiêng” (1940) là một trong những bài thơ hay tiêu biểu nhất trong toàn bộ sự nghiệp sáng tác của Huy Cận. Tâm trạng của tác giả được thẻ hiện rõ nét qua hai khổ thơ cuối bài thơ “Tràng Giang”.

  Theo tác giả, tứ thơ “Tràng giang” được hình thành vào một buổi chiều mùa thu 1939, khi nhà thơ đứng ở bờ nam bến Chèm (Hà Nội), nhìn cảnh sông Hồng mênh mông sông nước, bốn bề bao la vắng lặng, nghĩ về kiếp người trôi nổi,lênh đênh. Qua bài thơ “Tràng giang”tác giả không chỉ gợi lên khung cảnh sông nước mà còn ẩn chứa nhiều nỗi niềm tâm sự thầm kín.. Đúng như Hoài Thanh đã khẳng định : “Huy Cận có lẽ đã sống một cuộc đời rất bình thường,nhưng người luôn luôn lắng nghe mình  sống để ghi lấy cái nhịp nhàng lặng lẽ của thế giới bên trong”. Cái “thế giới bên trong”, cái linh hồn của tạo vật trong bài “ Tràng giang” là nỗi buồn xa vắng mênh mông.

 Bài thơ không chỉ đơn thuần là miêu tả cảnh sông nước mà đó còn là tâm trạng của nhân vật trữ tình luôn cảm thấy lạc lõng, bơ vơ trước thực tại. Hai khổ thơ cuối thấm đẫm tâm trạng cô đơn, buồn , lẻ loi của tác giả:

                                     “Bèo dạt về đâu hàng nối hàng

                                      Mênh mông không một chuyến đò ngang

                                      Không cầu gợi chút niềm thân mật

                                    Lặng lẽ bờ xa tiếp bãi vàng.”

Nỗi buồn càng được khắc sâu qua hình ảnh những  cánh bèo trôi dạt lênh đênh.Đến khổ thơ này ấn tượng về sự li tan, tan tác đấy lại được láy lại một lần nữa, càng gợi thêm một nỗi buồn mênh mông. Toàn cảnh sông dài, trời rộng tuyệt nhiên không có một bóng người ,”không một chuyến đò”, đồng thời cũng  không có lấy một cây cầu – nhờ chúng có thể tạo nên sự gần gũi giữa người với con người, mà chỉ thiên nhiên ( bờ xanh) nối tiếp với thiên nhiên (bãi vàng ) xa vắng, hoang sơ.

trang-giang-huy-can
Tràng giang – Huy Cận

Thực ra, điều này còn có thể nhận thấy ở khổ bốn  “Không khói hoàng hôn…” nhưng rõ nhất vẫn là ở khổ ba.Bởi vậy, có thể nói thái độ phủ định thực tại của tác giả nằm ngay ở trong kết cấu của bài thơ.

  Khổ kết bài thơ mượn một cách diễn đạt của thơ Đường mà vẫn giữ được nét riêng biệt của Thơ Mới và vẫn thể hiện nét độc đáo của hồn thơ Huy Cận:

                                “Lớp lớp mây cao đùn núi bạc

                                  Chim nghiêng cánh nhỏ: bóng chiều sa,

                                   Lòng quê dợn dợn vời con nước

                                   Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà.”

  Thiên nhiên buồn, nhưng cũng thật tráng lệ. Mùa thu những đám mây trắng đùn đùn lên trùng điệp ở phía chân trời.Ánh dương phản chiếu trông lấp lánh như những núi bạc.Nét đặc trưng này của mùa thu đã được Đỗ Phủ mô tả trong bài “Thu hứng”:

“Giang gian ba lãng kiêm thiên dũng

Tái thượng phong vân tiếp địa âm”

Nguyễn Công Trứ đã dịch một cách tài hoa:

“Lưng trời sóng gợn lòng sông thẳm

                                   Mặt đất mây đùn cửa ải xa”

Lấy lại ý thơ của người xưa, hình ảnh “mây cao núi bạc” tạo được ấn tượng về sự hùng vĩ của thiên nhiên.Trước cảnh sông nước mây trời bao la và hùng vĩ ấy, bỗng hiện lên một cánh chim bé bỏng, nó chỉ cần nghiêng cánh là bóng chiều sa xuống. Hình ảnh cánh chim đơn lẻ, trong một buổi chiều ta cũng dễ gợi lên một nỗi buồn xa vắng.

“ Chim hôm thoi thóp về rừng

          Đóa trà mi đã ngậm trăng nửa vành”

(Truyện Kiều-Nguyễn Du)

Nhưng điều đáng nói hơn ở đây chính là hiệu quả của nghệ thuật đối lập, đối lập giữa cánh chim nhỏ bé với vũ trụ bao la,hùng vĩ. Phải chăng, điều này đã làm cho cảnh thiên nhiên rộng hơn, thoáng hơn, hùng vĩ hơn và đặc biệt cũng buồn hơn?

 Như vậy đi suốt bài thơ là một nỗi buồn triền miên vô tận và điều này được thể hiện rõ nhất qua khổ thơ cuối. Nỗi buồn ở bài thơ này cũng như  phần nhiều nỗi buồn của các nhà thơ Mới.Trước hết chính là nỗi buồn của cả thế hệ dân tộc trong những năm ngột ngạt, dưới thời thuộc Pháp. Có lẽ nỗi buồn ấy còn xuất phát từ chính quan niệm mĩ học của các nhà thơ lãng mạn đương thời. Bôđơle, người được Rembo mệnh danh là “hoàng đế của các nhà thơ” đã từng  có câu thơ nổi tiếng :” Em cứ đẹp, và em mãi buồn”.

  Bài thơ có ý vị cổ điển, tạo nên được những vang hưởng kì lạ do tác giả đã chọn được một thể thơ thích hợp, vận dụng tự nhiên lối đói, sử dụng có hiệu quả, tần số cao, hệ thống từ láy và cách ngắt nhịp truyền thống. Chất cổ điển đặc biệt rõ ở câu kết.Thôi Hiệu nhìn khói sóng nhớ đến quê hương:

“Nhật mộ hương quan hà xứ thị

Yên ba giang thượng sử nhân sâu”

Tản Đà dịch :

“Quê hương khuất bóng hoàng hôn

Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai”

Huy Cận không cần có “khói sóng” không cần có ai gợi nhớ mà lóng vẫn “dợn dợn” nhớ nhà. Rõ ràng, nỗi nhớ Huy Cận da diết hơn, thường trực hơn và cháy bỏng hơn.

  “Tràng giang” là một bài thơ rất Việt Nam. Những hình ảnh như “dòng sông gợn, con thuyền xuôi mái chèo, cành củi khô, cánh bèo lênh đênh, chợ chiều của làng…”xuất hiện trong bài thơ thật gần gũi và thân thuộc đối với mỗi người Việt Nam chúng ta. Bài thơ là bức tranh quê hương đẹp đẽ, nên thơ với những hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam như bờ sông, cánh bèo, củi khô,  áng mây. Đó là tình yêu quê hương đất nước sâu nặng, đã thấm vào từng con chữ. Qua đó cũng thể hiện khát vọng tìm được người hiểu được nỗi buồn của tác giả gửi gắm trong bài thơ.

Bài nên xem

Tóm tắt truyện Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân

Đề bài : Tóm tắt truyện Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân ( Văn lớp 11) …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.